Piracy is not a pricing problem

ไปดู The Master ของพี่เต๋อมาแล้วไม่ค่อยอินเท่าไร จนกระทั่งมาถึงจุดนึงที่ว่าแผ่นอิมพอร์ทแผ่นละพัน เลยเริ่มอินไปถึงประเด็นนึงที่ผมยังตอบไม่ได้ที่ตอนอยู่ในวงการอนิเมะอยู่

ในวงการเกม Gabe Newell เคยบอกว่าปัญหาของเถื่อนไม่ใช่ปัญหาด้านราคา แต่เป็นปัญหาด้านบริการ เค้าขยายความไว้ว่าถ้าของเถื่อน โหลดดูเมื่อไรก็ได้ 24 ชั่วโมง ไม่ต้องลุกออกจากโต๊ะ แต่พอจะซื้อของแท้บอก not available in your country หรือฝรั่งสปอยจบไปสิบรอบแล้วเพิ่งจะได้เล่น แถมกว่าจะได้เล่นต้องไปซื้อที่ร้าน คิดว่าจะเลือกแบบไหนล่ะครับ?

ตอนผมซื้อ Portal 2 ผมเจอปัญหานี้มาก ผมเซ็งมากที่ฝรั่งมันเล่นเกมกันตอนเกมออกแล้วบอกเกมเทพโคตรๆ ขณะที่ผมที่ *pre-order* แผ่นไปต้องรอแผ่นมาส่งอีกสัปดาห์

สุดท้ายแล้วผมโหลดบิตมาเล่นกับเพื่อน (ทั้งๆ ที่สั่งแผ่นไปแล้ว) แล้วก็เป็นว่าผมต้องเล่นอีกรอบเก็บ achievements

ปัญหาด้านบริการยังรวมไปถึงความสะดวกอื่นๆ อีก เราทำเหมือนว่าคนเล่นของแท้เป็นผู้ต้องหาที่ต้องใส่ตรวนไว้ตลอดเวลาด้วย DRM บางเกมบอกว่า ลงได้ไม่เกิน 3 ครั้งต่อปี ขณะที่แผ่นเถื่อนแชร์เล่นทั้งหมู่บ้านก็ได้

ผมว่า Steam มองปัญหาด้านบริการขาดมากๆ DRM ของ Steam แทบไม่มีอะไรกวนใจผู้ใช้เลยนอกจาก always online (คือมีออฟไลน์แต่เอาแน่เอานอนไม่ได้จนกระทั่งสองสามปีมานี้ที่รู้สึกว่าจะเวิร์คแล้ว) และจุดนึงที่ทำให้ผมเจาะจงเลือก Steam มากกว่าเกมอื่นๆ คือ value-added feature ของระบบ

สิ่งที่ Steam ให้ในเกมมีมากมาย

– friend list ซึ่งระบบไหนก็ทำได้ไม่ยากหรอกแต่มันจะไม่มี network effect
– matchmaking ทำให้ friend list มันไม่ได้มีไว้ทำเท่ เพราะมันยังส่งข้อความไปกวนตีนเพื่อนให้มาเล่นเกมกับเราได้
– steam cloud เป็นอะไรที่ผม taken for granted ว่าทุกเกมจะมีเลยนะ พอจะเล่นเกมนอกแพลทฟอร์มนี่มาแบคอัพเซฟเกมมันน่าเบื่อมาก
– screenshot sharing
– overlay (อย่างน้อยๆ ก็ไว้ดูเวลา)
– achievements
– play time tracking

นอกจากนี้มันยังมี steamplay ที่ทำให้ไม่ต้องเสียเงินซื้อเกมทีละแพลทฟอร์ม (แทบจะกลายเป็น standard ของ digital distribution ทุกเจ้าไปแล้ว)

Screen Shot 2557-12-03 at 10.48.58 PM

คำถามที่ผมมามองคือทำไมผมไม่คิดจะซื้อแผ่นแท้อนิเมะ

ผมว่าแผ่นแท้อนิเมะไม่มีอะไรน่าดึงดูดซื้อเท่าไรเลย ถ้าผมซื้อคงต้องเป็นตอนที่มีเงินเหลือกินเหลือใช้ แต่ทำไมซื้อเกมใน Steam แล้วไม่เคยคิดแบบนี้

– มันเป็นแผ่น ก็ต้องออกไปซื้อแล้วก็หาที่เก็บ
– ดูจบไปแล้วผมก็ไม่รู้จะซื้อทำไม ซื้อมาก็ไม่ได้อยากดูอีก (ผมพบข้อนี้ตอนซื้อแผ่นแท้ครั้งแรกมาแล้ว) กับเกมผมก็คิดแบบนี้ถ้าเกมไม่ได้เทพขึ้นหิ้งจริงๆ ระดับ StarCraft 2 อนิเมะผมก็มีโมเมนต์แบบนี้นะ แต่ก็ไม่ได้ซื้อสักทีเพราะ..
– มันแพง ซึ่งก็เป็นปัญหาที่แก้ยากเพราะคนที่ซื้อปัจจุบันหลายคนซื้อเพราะของแถม แต่ผมอยากโชว์กล่องก็น่าจะพอแล้ว ซึ่งตรงนี้แผ่นฝรั่งก็จะทำแบบนี้คือไม่มีของอื่นอะไรเลยมีแต่แผ่น
– มันซอย แผ่นนึงแพงแล้วไม่พอยังมีหลายแผ่นรวมกันเป็นพัน
– มันต้องรอ นอกจากประเด็นเวลารอ LC ที่ยกมาบ่อยๆ แล้วยังมีเวลาระหว่างแผ่นด้วย ซื้อแผ่นแรกมาแล้วแผ่นต่อไปก็ต้องผ่านกระบวนการตัดสินใจซื้ออีก และก็วนอยู่จนแผ่นครบ ผมซื้อเกมเนี่ยเวลาตัดสินใจนานเป็นวันแล้วหลายครั้งจบลงด้วยคำว่าไม่ซื้อด้วยนะ (เช่น Banished ผ่านโพรเซสตัดสินใจผมมาสามรอบแล้วและจบลงด้วยไม่ซื้อ)
– มันไม่ต่างกับบิต หรือถ้าต่างก็ต้องบอกว่าด้อยกว่าที่ดู เพราะตอนดูดูเป็น 720p แผ่นมาเป็น dvd quality อันนี้ก็ช่วยไม่ได้ว่ามันเป็น limitation ของ format
– “คนไม่ซื้อก็หาข้ออ้างไม่ซื้อไปเรื่อยแหละ” (เฮ้ แต่ผมฟังเพลงแท้เล่นเกมแท้นะ)

ทีนี้เดี๋ยวนี้ค่าย LC หลายที่ก็เลยทำเป็นระบบ streaming มาอีกเพื่อแก้ปัญหาเหล่านี้ ประเด็นของผมในบล็อคนี้คงอยู่ตรงนี้แหละ ไม่ใช่แค่อนิเมะแต่ผมรู้สึกว่าวงการ entertainment ทั้งหมดที่ไม่ใช่เกมจะติดจุดตายพวกนี้หมดเลยคือ

### ซื้อแล้วแถมตรวน

ใน iTunes หนังที่ซื้อมาแล้วก็ติด DRM อยู่ดี หรือบริการ streaming อนิเมะหลายเจ้าก็จะมีระบบซื้อ แต่ซื้อมาแล้วก็ยังติดอยู่ในรูปแบบที่ว่าต้องสตรีมดูเท่านั้นห้ามโหลด

ประเด็นที่โหลดมันก็จะมีเช่นว่า อยากเก็บเป็น collection ในเครื่อง (เอาไปโม้ได้ว่าฉันมีหนัง 50gb เลยนะ) และการเลือก player ได้เอง เช่นอาจจะเปิด browser แล้วหน่วง (ไม่ว่าคอมกากหรือเว็บเขียนมากาก)

ส่วน DRM เนี่ยที่ผมใช้หลักๆ เลยคือเวลาผมซื้อเพลงใน iTunes มันจะมาเป็น m4a ที่ผมต้องแปลงเป็น mp3 ลงมือถือผมตลอด ถ้าติด DRM ขึ้นมามือถือผมฟังไม่ได้คงเลิกซื้อ

ผมไม่รู้ว่าแปะชื่อผมนี่เรียกว่า DRM มั้ยแต่แปลงเป็น mp3 ก็หาย
ผมไม่รู้ว่าแปะชื่อผมนี่เรียกว่า DRM มั้ยแต่แปลงเป็น mp3 ก็หาย

คือถ้าเป็นเช่าผมก็เห็นความจำเป็นของการติด DRM แต่ซื้อนี่ไม่เข้าใจ

### Fragmentation

ผมชอบมากที่มีคนคิดระบบเหมา Streaming มา ผมว่ามันคือทางออกที่ต้องการเลย ผมเองก็เป็นสมาชิก Deezer มาเป็นปีแล้ว คือด้วยธรรมชาติของเพลงคือฟังแล้วก็จะเบื่อ หรืออนิเมะที่มันออกมาไม่หยุดและต้องตาม การเหมาจ่ายน่าจะเหมาะสมสุดแล้ว (ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับปัจจัยอื่นๆ อีก เช่นถ้าเดือนละห้าร้อยผมคงผ่าน ผมว่าราคาประมาณ Deezer กำลังโอเคนะ)

ปัญหาที่เจอในวงการอนิเมะคือแต่ละค่ายทำเองแล้วก็เป็น fragmentation ครับ แทนที่จะจ่ายหนเดียวได้หมดแบบ Deezer ก็กลายเป็นว่าต้องไปจ่ายให้ทีละค่าย บวกรวมกันก็แพงไปอีก

ผมอยากเห็นบริษัทกลางสักบริษัทที่มาทำสตรีมให้ทุกค่ายไปเลยนะ ซึ่งผมเชื่อว่ามันน่าจะดีด้วยเพราะถ้าจะขาย streaming (ส่วน content เป็นเรื่องของบริษัทอื่น) ระบบก็ต้องออกแบบมาดีๆ และพัฒนาตลอดเวลาเหมือน Netflix มากกว่าการจ้างบริษัทมาทำระบบ streaming ให้

ตรงนี้ในวงการเกมก็คงเหมือน Steam ล่ะครับที่เป็น monopoly อยู่ แต่ผมว่าแบบวงการเพลงก็ไม่เลวที่มีหลายเจ้าเช่น Deezer, kkbox, Spotify

(เอาจริงๆ ผมไม่รู้ว่าแอพ Netflix ดีมั้ยแต่รู้สึกว่าแอพเค้าครบทุกแพลทฟอร์มจริงๆ)

—-

พูดถึง Streaming แล้วผมก็ยังนึกถึงกรณี Taylor Swift นะ คือนางจะลง Deezer ก็ได้แต่เลือกจะไม่ลง ผมก็ว่าถ้าไม่อยากรับเงินผมผมก็โหลดมาก็ได้ แต่ถึงตอนนี้ก็ไม่ได้โหลดเพราะไม่ได้เป็นแฟนอะไร

### Special feature

ผมหาคำตอบมาหลายปีมากว่าอะไรคือ Steam Cloud ของหนัง มีใกล้สุดคือ iTunes ที่มี iCloud ให้โหลดและมัน sync ให้ว่าดูถึงไหนแล้ว

แต่มันไม่มีอะไรเป็นจุดที่ must-have ขนาดนั้นเหมือน friend list + achievement

เคยคิดอยู่ว่าระบบ social anime list menome น่าจะเป็นคำตอบ แต่ผมว่ามันยังมีความเป็นไปได้มากกว่าที่ผมคิดออกเยอะมาก

### ซับ

ประเด็นของ Gabe คือถ้าของเถื่อนทำมาดีกว่าของแท้ แล้วใครจะซื้อของแท้ ผมว่าซับนี่เห็นได้ชัดเลย เท่าที่เคยใช้เว็บสตรีมอนิเมะของไทยยุคแรกๆ มารู้สึกไม่ประทับใจซับมากตรงที่มันสู้แฟนซับไม่ได้เลย

– ปิดซับไม่ได้ (ผมไม่สนใจหรอกจนกระทั่งทำ CoreAnime ที่ต้องแคปภาพไป ยุคแรกๆ โหลด raw มาแคป ตอนหลังดูซับอังกฤษเลยสะดวกกว่า)
– ไม่มี effect อะไรเลย แฟนซับฝรั่งนี่บางทีตัวหนังสือมาเนียนยังกะมาจากต้นฉบับ (แนะนำค่าย Tsumiki ทำ Acchi Kocchi ตอนแรกๆ เอฟเฟกท์อย่างเนียน)

ถ้าผมบอกว่าข้อความนั้นไม่ได้มาจาก raw
ถ้าผมบอกว่าข้อความนั้นไม่ได้มาจาก raw

มันก็กลับมาที่เป็น limitation ของ format อีก ผมก็สงสัยว่าของแท้ออกเป็น mkv ฝัง ass ไม่ได้หรอ (สตรีมจะทำมาเป็นฮาร์ดซับก็ได้)

—–

ที่อยากเขียนบทความนี้คงไม่ใช่อยากมาเรียกร้องอะไร เพียงแต่ผมยังถามตัวเองอยู่บ่อยๆ ว่าทำไมเกมซื้อ เพลงก็เลิกโหลดแล้วหนังไม่เคยซื้อ มันเกิดอะไรขึ้นในความ double standard

edit: ผมเพิ่งนึกออกอีกตัวอย่างหนึ่งในหัวข้อ Fragmentation คือ [ไม่นานมานี้ Google ทดลองให้จ่ายเงินเพื่อเอาโฆษณาออกจากเว็บที่ร่วมโครงการได้](https://www.google.com/contributor/welcome/) ซึ่งบางเว็บก็อาจจะรับเงินอยู่แล้วแต่คนจ่ายก็ต้องจ่ายไปทีละเว็บ ด้วยวิธีนี้จะใช้โมเดลเดียวกับ Streaming เพลงคือจ่าย fix cost (ในขั้นนี้คือกำหนดได้เอง) แล้วพอเราเข้าเว็บที่ร่วมโครงการจะไม่ขึ้นโฆษณามาและจะแบ่งเงินที่เราจ่ายส่วนหนึ่งไปให้กับเว็บนั้น (เว็บไหนเราไม่ได้เข้าก็ไม่ได้เงินเรา)

ผมชอบไอเดียนะ แต่ถ้าถามว่าซื้อมั้ยผมยังไม่ชอบวิธีเค้าที่เอา text ขอบคุณไปแปะแทน คืออยากให้หายไปทั้ง block เหมือนใช้ adblock เลยดีกว่า

Narcissu

**สปอย Narcissu ภาคแรก และ Angel Beats**

>To me, it was 15 days time.
>To her, it was the end of a 22 year journey.

Narcissu เป็นเกมอีกเกมหนึ่งที่ทิ้งไว้ให้คิดคล้ายๆ กับส่วนหนึ่งใน Angel Beats!

เอาง่ายๆ ว่า ถ้าอีกสามเดือนจะตายจะทำอะไร…

Narcissu

บางคนบอกว่า “ใช้ชีวิตให้เหมือนพรุ่งนี้เป็นวันสุดท้ายของชีวิต”

ผมว่าคำตอบมันไม่ใช่ ถ้าพรุ่งนี้ผมจะตาย ผมคงไม่ได้เดินออกไปเรียน ไปทำงาน ไปที่ไหนแล้ว ถ้าเป็นเวลาสักสามเดือน อาจจะวางแผนอะไรได้ดีกว่า แต่ก็ต้องมีขอบจำกัดอยู่ที่ว่า แล้วผมจะทำอะไรได้บ้างล่ะ

ผมว่า Steve Jobs เป็นคนที่โชคดีมาก ก่อนที่เค้าจะตายเค้าเรียก Walter Issacson มาเขียนหนังสือประวัติเขาให้หน่อย เลือกภาพหน้าปกให้ แล้วไม่เคยอ่านหนังสือเรื่องตัวเองเลยทั้งชีวิต แต่นั่นแหละน่าจะเป็นสิ่งที่ทำให้คนทั้งโลกยังจดจำตัวตนของเขาได้ มากเสียไปกว่าตัวตนที่ทุกคนรู้จักจากใน Stevenotes

หรือไม่ต้องเป็นอัตชีวประวัติก็ได้ ผมเชื่อว่าหลายคนคงจะจดจำชื่อของ Dennis Ritchie ไปตลอดกาล ผมก็ไม่รู้ว่าตอนเด็กๆ เค้าทำอะไร เค้าจบที่ไหน แต่ผลงานของเค้าเป็นสิ่งที่เค้าทิ้งไว้ให้จดจำไปตลอดกาล

ความสำเร็จแบบนั้นคงไม่ใช่สิ่งที่เกิดในสามเดือน…

setsumi

ใน Narcissu สิ่งที่พวกเขาทิ้งไว้มีเพียงภาพถ่ายภาพเดียวเท่านั้น กับความฝันของเธอที่จะได้ใส่ชุดว่ายน้ำถ่ายแบบท่ามกลางทะเลสีมรกต และความฝันของเขาที่จะได้ใช้ใบขับขี่ใหม่เอี่ยมใบนั้นเสียที

>… But even so…
>… Even with just one picture…
>
>… It was the proof of ourselves that we left behind…

โชคดีว่าพวกเขาฝันอะไรที่มันเป็นไปได้แค่เพียงคืนเดียว

ใน Angel Beats เราเห็นความฝันของอีกหลายๆ คน ที่น่าเสียใจว่าในบั้นปลายของชีวิตแล้วก็ไม่ได้เกิดขึ้น

AngelBeats449[1]

เราเห็นคนที่อยากทำหลายๆ อย่าง อยากเป็นนักฟุตบอล เป็นไอดอล มีแฟน ใช้ชีวิตเหมือนคนปกติเพราะเค้าไม่มีโอกาสได้ทำในสามเดือนเหล่านั้นแล้ว

คนที่อยากเป็นพี่ที่ปกป้องน้องๆ คนที่อยากร้องเพลงชโลมจิตใจของคนอื่นๆ คนที่อยากค้นหาตัวตนที่หายไป คนที่อยากพูดเพียงคำขอบคุณกับคนๆ หนึ่งที่ไม่เคยเห็นหน้า กับคนที่อยากช่วยใครสักคนไว้

angel-13-0[1]

ทุกปีใหม่ผมจะเขียนว่าปีนี้จะทำอะไร แล้ว goal ที่ผมเลือกมาผมคิดว่ามันคือระหว่างทางที่ผมจะต้องผ่าน เหมือนถ้าจะไประยองก็ต้องผ่านชลบุรี

นั่นหมายความว่า ผมไม่ได้ make effort อะไรเลยในการเข้าไปทำเป้าหมายเหล่านั้นเพราะผมคิดว่ายังไงก็ต้องผ่าน

แต่ในความจริงคุณสามารถไม่ผ่านชลบุรีได้ ไม่ว่าจะอ้อมไป หรือขึ้นเรือไป เช่นเดียวกันเป้าหมายของผมทุกๆ ปี พอมามองย้อนไปแล้วก็แปะป้ายแต่คำว่า FAIL

… หรืออันที่จริง ผมเองนั่นแหละที่เลือกจะขึ้นเรือไปทั้งๆ ที่เป้าหมายมันอยู่ทางตรงที่สุดแล้ว

… ถึงเวลาหรือยัง

imaginaryworld

footnote: ผมมองว่าเป้าหมายผมในปีที่ผ่านมา หลายๆ อันผมคงจะต้องแปะป้าย FAIL แล้ว มันอาจจะไม่ได้แปลว่าผมทำมันล้มเหลว แต่ผมตั้งมันขึ้นมาอย่างขาดวิสัยทัศน์ ผมเอาตัวเองในตอนนั้นเวลานั้น ผ่านเหตุการณ์แบบนั้นตั้งขึ้นมาโดยคาดหวังไปว่าในอนาคตจะเป็นแบบเดิม แต่ “ความสุข ความสนุก ไม่มีอะไรจะอยู่คงทนตลอดไปได้”…

ผมว่า quote นั้นจาก Clannad ทำให้ผมตาสว่างขึ้นมาหลายครั้งแล้ว ผมเสียดายที่ไม่ได้รู้จักกับมันตั้งแต่ม. 3